Rất nhiều gia đình hiện nay trên bàn thờ chỉ đặt hai bát hương. Làm theo thói quen, làm theo lời người quen mách, hoặc đơn giản vì thấy “như vậy là đủ”.

Cho đến khi có người hỏi một câu khiến gia chủ giật mình: “Vậy hai bát hương đó đang thờ ai?”

Bởi trong nguyên tắc thờ cúng truyền thống, bàn thờ nếu có điều kiện sắp xếp đầy đủ thì nên có ba bát hương. Không phải để cho nhiều, mà để đúng vai trò của từng vị được thờ.

Bát hương quan trọng nhất đặt ở chính giữa, cao và lớn nhất, là bát hương thờ thần linh — vị chủ quản của mảnh đất và ngôi nhà. Đây là bát hương giữ vai trò trung tâm trên toàn bộ ban thờ.

Tính theo hướng từ trong bàn thờ nhìn ra, bên trái là bát hương thờ gia tiên — ông bà tổ tiên nhiều đời của dòng họ.

Bên phải là bát hương thờ bà cô ông mãnh — những người trong họ mất sớm, linh thiêng, được tin là che chở cho con cháu.

Khi chỉ đặt hai bát hương, vô tình gia chủ đã lược bớt đi một vai trò quan trọng trên ban thờ mà không hề hay biết. Có nhà thờ thần linh và gia tiên nhưng lại thiếu bà cô ông mãnh. Có nhà lại thờ gia tiên và bà cô ông mãnh mà quên mất vị trí của thần linh.

Mọi thứ vẫn diễn ra bình thường, hương khói vẫn đều đặn. Nhưng theo quan niệm tâm linh, việc sắp xếp thiếu vai trò trên bàn thờ giống như mời chưa đủ người vào một không gian vốn rất trang nghiêm.

Chính vì vậy, nhiều người khi được giải thích mới vội vàng xem lại bàn thờ nhà mình, nhận ra bấy lâu nay vẫn thờ cúng trong tình trạng “thiếu vị”.

Thờ ba bát hương không phải là hình thức, mà là cách sắp xếp đúng thứ tự, đúng vai trò của từng vị trên ban thờ gia đình.

Và đôi khi, chỉ một chi tiết nhỏ như số lượng bát hương, lại là điều khiến nhiều gia chủ phải suy nghĩ lại về cách thờ cúng lâu nay trong chính ngôi nhà của mình.